Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs ziyareti kapsamında Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, genişletilmiş 5+1 formatında yeni bir toplantı düzenlenmesi için çalışmaların sürdüğünü ancak henüz kesinleşmiş bir tarih bulunmadığını söyledi.
Ara bölgede gerçekleştirilen görüşmenin ardından basın toplantısı düzenleyen Guterres, Kıbrıs ziyareti sırasında tüm Kıbrıslılardan gördüğü sıcak karşılama için teşekkür etti.
Kıbrıs’ı “tarihi derin, kültürü zengin ve süregelen dayanıklılığın adası” olarak nitelendiren Guterres, adada geçmişin yaralarıyla bugünün güzellikleri ve geleceğe yönelik potansiyelin bir arada bulunduğunu ifade etti.
Guterres, ziyaretinde en çok Kıbrıslıların daha barışçıl ve ortak bir gelecek kurma yönündeki güçlü arzusunu gördüğünü belirtti.
“BM, kapsamlı çözüm hedefi doğrultusunda çalışmaya devam ediyor”
BM Genel Sekreteri, göreve geldiği ilk günden itibaren Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlara, BM parametreleri ve iyi niyet çerçevesinde kapsamlı ve sürdürülebilir bir çözüme ulaşmaları amacıyla destek verdiğini söyledi.
Kıbrıs sorununa ilişkin geçmiş süreçleri hatırlatan Guterres, 2017’de Cenevre ve Crans-Montana’da, 2019’da Berlin’de, 2021’de Cenevre’de, 2024 ve 2025 yıllarında ise New York ve Cenevre’de taraflarla bir araya gelindiğini anımsattı.
Kıbrıs ziyaretinin amacının tüm Kıbrıslılarla çözüm arayışlarında dayanışma içinde olduğunu göstermek olduğunu kaydeden Guterres, güvenin yeniden inşa edilmesi için çalışmaların yoğunlaştırılması gerektiğini vurguladı.
“Liderlerden taviz vermelerini bekliyoruz”
Güven artırıcı önlemlerin Kıbrıslıların günlük yaşamlarında fark yaratacak şekilde hayata geçirilmesinin önemine dikkat çeken Guterres, her iki lideri de bu yöndeki çabaları artırmaya çağırdı.
BM Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in, geçmiş BM süreçleri ve Kıbrıslılardan alınan görüşler temelinde çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Guterres, Kıbrıslıların ilerleme istediğini söyledi.
Guterres, Kıbrıslıların liderlerinden Kıbrıs sorununun çözümü için “son kilometre taşının aşılabilmesi adına taviz vermelerini” beklediğini ifade etti.
5+1 toplantısı için hazırlıklar sürüyor
Gelecek sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunan Guterres, bugüne kadar sağlanan yakınlaşmaların dikkate alınacağını belirtti.
Güven artırıcı önlemler, yöntem ve müzakere içeriğine ilişkin gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından, iki taraf ve garantör ülkelerin görüşleri alınarak yeni bir genişletilmiş 5+1 toplantısı düzenlenmesi yönünde karar alındığını açıkladı.
Ancak Guterres, toplantının tarihiyle ilgili henüz kesinleşmiş bir takvim bulunmadığını belirterek, çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
“Sonuç üretmeyecek bir 5+1 istemiyorum”
Bir soru üzerine Guterres, başarısız olacak veya sonuç üretmeyecek bir 5+1 toplantısı yapılmasını istemediğini söyledi.
BM’nin bundan sonraki süreçte Kıbrıslı Türkler, Kıbrıslı Rumlar ve garantör ülkelerle temaslarını sürdüreceğini belirten Guterres, çözüm çabalarının istişare içinde ilerletileceğini ifade etti.
UNFICYP ve teknik komitelerin rolüne vurgu
Sahadaki duruma da değinen Guterres, ara bölge ve BM kontrolündeki ateşkes hatlarında BM Barış Gücü’nün (UNFICYP) yetki ve otoritesine saygı gösterilmesinin önemine dikkat çekti.
UNFICYP’in 60 yılı aşkın süredir hassas bir ortamda sükûnet ve istikrarı koruduğunu belirten Guterres, misyonun başarısının tüm tarafların iş birliğine bağlı olduğunu söyledi.
Kayıp Şahıslar Komitesi’nin çalışmalarından ve kayıp yakınlarının endişelerini gidermeye yönelik çabalardan etkilendiğini ifade eden Guterres, iki toplumlu teknik komitelerin de siyaset ile günlük yaşam arasında önemli bir köprü oluşturduğunu dile getirdi.
Garantör ülkelere çağrı
Uluslararası toplumun Kıbrıs sorununun çözümünde önemli bir rolü olduğunu vurgulayan Guterres, özellikle garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ın süreçte önemli sorumluluk taşıdığını söyledi.
Konuşmasının sonunda BM personelinin çalışmalarına teşekkür eden Guterres, Birleşmiş Milletler’in barışı dayatamayacağını ancak Kıbrıs halkını desteklemeye devam edeceğini belirtti.
Guterres, “BM hâlâ Kıbrıs halkını, ada ve daha geniş bölge için önemli olan bu dönemde desteklemeye tamamen adanmış durumdadır” ifadelerini kullandı.