banner4

ÜLKENİN BATI KIYISINDAKİ MAĞARADA ÜÇ YILDA, ÜÇ YAVRU DÜNYAYA GELDİ

banner60
Kıbrıs 04.03.2021, 14:03
ÜLKENİN BATI KIYISINDAKİ MAĞARADA ÜÇ YILDA, ÜÇ YAVRU DÜNYAYA GELDİ
banner61
banner65

İngiltere’nin Exeter Universitesi ve Kuzey Kıbrıs’ta bulunan Kablumbağaları Koruma Derneği (SPOT) araştırmacıları Damla Beton ile Robin Snape tarafından yürütülen bilimsel çalışma sonucunda, dünyanın en nadir fok balığı türü olan Akdeniz foklarının daha önce bilinmeyen üreme alanı Kuzey Kıbrıs’ta keşfedildi.

Dünyada nesilleri tükenmekte olan canlılar kateogrisinde yer alan, dünyadaki popülasyonunun yaklaşık 700 kadar olduğu tahmin edilen Akdeniz fokunun üreme alanının keşfedilmesinin Akdeniz foklarının korunması açısından “büyük önem” taşıdığı ifade edildi.

banner63

Beton ve arkadaşları tarafından kaleme alınan ve Oryx – Uluslararası Koruma Dergisi’nde önceki gün yayımlanan “Yeni İzleme Kuzey Kıbrıs’ta Akendiz Foku’nun Düzenli Üremesini Teyit Ediyor” adlı makalede açıklanan çalışmanın sonuçları, Akdeniz foklarının daha önce bilinmeyen ana üreme alanının Kuzey Kıbrıs’ın batısında, Lefke bölgesinde yer aldığı açıklandı. Dernek yetkilileri, bu alanın henüz herhangi bir koruma statüsüne sahip olmadığını ancak bu konuda ilgili dairelerinin olumlu bir tutum sergilediğini kaydetti.

Esrarangiz canlılar olarak bilinen Akdeniz foklarının üreme alanlarının tespit edilmesi zor olmasına rağmen, Exeter Universitesi ve Kablumbağaları Koruma Derneği (SPOT) araştırmacıları Damla Beton ve Robin Snape, Kuzey Kıbrıs kıyılarındaki gözden ırak mağaralarda harekete duyarlı gece çekim kameraları kullanarak Akdeniz foklarının bu bölgede ürediğini tespit etti. Söz konusu çalışmada, 2016 ve 2019 yılları arasında Kuzey Kıbrıs kıyılarında dört yetişkin fokun gözlemlendiği ve bir mağarada en az üç yavru fokun doğduğu belirtildi.

“KUZEY KIBRIS’TA İLK KEZ DÜZENLİ OLARAK AKDENİZ FOKLARININ ÜREDİĞİ BİR ALAN BELİRLENDİ”

Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) konuşan Damla Beton, sadece bazı belli mağaraların Akdeniz foklarının üremesi ve güvende hissetmesi için uygun olduğunu ifade ederek, “Kuzey Kıbrıs’ta ilk kez düzenli olarak Akdeniz foklarının ürediği bir alanın belirlendiğini, çok az sayıda olan bu mağaraların korunması için acil önlem alınması gerektiğini” söyledi.

Damla Beton, Aralık 2013 tarihinde Özel Koruma Alanı olan Alagadi sahlinde bulunan bir bar sahibi olan Gökmen Güneş’ten bölgede bir Akdeniz foku görüldüğüne dair bir telefon aldıktan sonra bir doğa fotoğrafçısından konuya göz atmasını istediklerini ve bölgede bir erkek yavru foku tespit etmekten dolayı “büyük heyecan” duyduklarını anlattı.

Beton, insanların ulaşımına imkan tanımayan mağaraları üreme alanı olarak kullanan ve “esraregiz” yapısı olan Akdeniz fokların incelenmesinin sadece mağaralara yerleştirilen kamera tuzakları ile mümkün olduğunu, ancak girintili çıkıntılı mağara koşullarına uyumlu kameralarla bile bu gözlemi yapmanın zor olduğunu belirtti.

“BATI KIYISINDAKİ MAĞARADA ÜÇ FARKLI YILDA ÜÇ YAVRU DÜNYAYA GELDİ”

2006 ve 2007 yıllarında Türkiye’deki ODTÜ ekibi tarafından yapılan bir etüt çalışmasında gözlemlenen bir erkek bireyin aynı ekip tarafından Türkiye kıyılarında daha önce kaydedilmiş bir yetişkin fok olduğunu ve bu gözlemin iki popülasyon arasında bir bağlantı olduğuna işaret ettiğini anlatan Beton şöyle konuştu:

“2010 yılında ülkemiz balıkçıları ile yaptığımız anketler ve görüşmeler sonucunda, Akdeniz foklarının görüldüğü ve hatta az sayıda fokun ağlara hedef-dışı olarak yanlışlıkla yakalandığı bilgisine ulaştık. 2013 yılında Alagadi Özel Çevre Koruma Bölgesinde fotoğraflanan yavru bireyden sonra özellikle uzun süreli devamlılığı olan izleme çalışmalarını başlatmaya karar verdik. ODTÜ’den meslektaşlarımız desteği ve genel olarak bulguların değerlendirilmesi ile,  2016 yılında, ilk çalışmalarımızı, batı kıyısındaki bir mağraya odakladık. 2017-2018 yılında izleme çalışmalarımızı değişik bölgelerdeki sekiz mağarayı kapsayacak şeklide genişlettik. Kameralardan elde edilen bulgular, en az dört fokun bu mağaraların üçünü kullandığını teyit etti. Üç bireyin, batı kıyısındaki mağarayı kullandığını, aralarından bir dişinin 2016-2017-2018 yıllarda birer yavru dünyaya getirdiğini gözlemledik. Karpaz yarımadasındaki iki mağaranın da farklı bireyler tarafından kullanıldığını tespit ettik.”

“ÇALIŞMAYA, ÇEVRE KORUMA DAİRESİ VE HAYVANCILIK DAİRESİ DESTEK VERDİ”

Damla Beton, SPOT önderliğinde yürütülen bu çalışmanın, Atlantik ve Doğu Akdeniz’de küçük popülasyonu ile dünyanın en nadir görülen Akdeniz foklarının, Kuzey Kıbrıs kıyılarında düzenli olarak ürediklerinin ilk kez tespit edilmesi açısından “çok önemli” olduğunu belirtti.  Beton, bu çalışmanın, nesilleri tükenme tehlikesi ile karşı karşıya olan Akdeniz foklarının korunması çabalarının yoğunlaştırması ümidini dile getirerek şu şekilde konuştu:

"Tüm çalışmalarımız,  Çevre Koruma Dairesi ve Hayvancılık Dairesi'nin bilgisi ve izni dahilinde gerçekleştirilmektedir. Çalışmalarımızın başlamasından bu yana her iki daire de bulgularımıza büyük ilgi göstermiştir, çalışmalarımıza destek vermiştir. 2019-2020 sürecinde üreme mağarasının olduğu bölgede gerçekleştirilmek üzere olan bir liman çalışması sürecinde, özellikle Hayvancılık Dairesi müdürü ve dönemin Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı duyarlılığı sayesinde limanın yerinin değiştirilmesi sağlanmıştır. Gelinen süreçte özellikle üreme mağarasının korunmasına dair Şehir Planlama Dairesinin ve Lefke Belediyesi'nin de büyük hassasiyet gösterdiğini biliyoruz. Çevre Koruma Dairesinin de mağaraların korunmasına dair girişimleri olduğu haberi ise bizleri sevindiriyor.”

“İLGİLİ DAİRELERİN, FOKLAR İÇİN ÖNEM ARZEDEN MAĞARALARIN KORUNMASINA ÖNCÜLÜK EDECEĞİNE İNANIYORUZ”

İlgili dairelerin konuya hassasiyeti olmadan bu yapılan çalışmaların bir sonuca varmasının mümkün olmadığını ifade eden Beton, “Bu nedenle, buradan tüm ilgili bakanlara, daire müdürlerine ve tüm ilgili yetkililere hassasiyetlerinden dolayı çok teşekkür ederiz. Bu hassasiyetin foklar için önem arzeden tüm mağaraların korunmasına yönelik kararların alınmasına öncülük edeceğine inanıyoruz. Şu anda bu mağaralara ilişkin güncel bir envanter üzerinde çalışıyoruz. Yakın zamanda bu envanteri ilgili dairelere sunacağız. Ülkemizde yaşayan Akdeniz foklarının korunmasında ve ülkemiz sınırlarında yaşayabilmesinde bizim de bir katkımız olursa çok mutlu olacağız" dedi.

Damla Beton, ülke denizlerinde fok görülmesi halinde halkın Kaplumbağaları Koruma Cemiyeti ile iletişime geçmesi çağrısında da bulundu.

banner62
Yorumlar (0)
banner67
15
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 31 67
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 32 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 28 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 28 19
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 30 60
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 30 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 29 46
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 30 46
8. Levante 30 38
9. Celta de Vigo 29 37
10. Athletic Bilbao 30 37
11. Granada 29 36
12. Cádiz 30 35
13. Osasuna 30 34
14. Valencia 29 33
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 29 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23