Polis Basın Subaylığı ile Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığından yapılan açıklamalara göre yangını soğutma çalışmaları sürüyor.

Saat 13.45’te çıkan yangına, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına ait helikopter ile havadan müdahale edilirken, İtfaiye Müdürlüğü, Orman Dairesi, Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı ekipleri, Sivil Afet Timi (SAT), Kıbrıs Arama Kurtarma Derneği (KARK) ve Doğal Afet Arama Kurtarma Derneği (DAAK) karadan müdahale etti.

Ekiplerin koordineli ve hızlı çalışması sonucu yangının kontrol altına alınarak söndürüldüğü bildirildi.

Yapılan yazılı açıklamada, Bağımsız Gazete’nin yeni yapılanma sürecine Artun Çağa ile devam edeceği bildirildi.

Artun Çağa, halen Türk Ajansı Kıbrıs’ta (TAK) Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği adına yönetim kurulu üyesi ve Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor.

- Artun Çağa kimdir?

Baf’a bağlı Poli kasabasında 1963 yılında dünyaya gelen Artun Çağa, ilk-orta ve lise eğitimini Güzelyurt’ta tamamladı. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji bölümünden mezun olan Çağa, askerlik ve geçici köy ilkokulu öğretmenliğinden sonra basın dünyasına adım attı.

1989 yılında yayın hayatına başlayan Kıbrıs Gazetesi’nin “çekirdek kadrosunda” yer alan Çağa, kısa süre içinde muhabirlikten Yazı İşleri Müdürlüğü görevine getirildi

Kıbrıs Türk basınında 37 yıldır kesintisiz olarak sürdürdüğü meslek yaşamında, “ilk” denilebilecek birçok meslek ve habercilik örneklerine imza attı.

Yöneticilik görevine rağmen, aktif gazeteciliği hiçbir zaman bırakmayan Çağa, 1993’te Filistinlilerin başlattığı Birinci İntifada Hareketi’ni olayların yaşandığı İsrail ve Filistin topraklarında izlerken, Ocak-Şubat 1995 döneminde de Bosna savaşını, Saraybosna’da takip eden ilk ve tek Kıbrıslı Türk gazeteci oldu.

Basında birçok ödüle sahip olan Artun Çağa, Doğu Akdeniz Üniversitesi ile Yakın Doğu Üniversitesi’nde İletişim fakültelerinde dersler de verdi.

1997-2006 yılları arasında kariyerini İngiltere’de sürdüren Çağa, önce AN Grafik Medya Grubu’nun “Britanya Temsilcisi” olarak, ardından da Londra Toplum Postası ve ‘Londra Gazete’de (London Turkish Gazette) yönetici olarak çalıştı.

KKTC’ye döndüğü yıldan bugüne; Ecoside İş ve Ekonomi Dergisi’nin kurucu Genel Yayın Yönetmenliği ve Star Kıbrıs Gazetesi’nin kurucu Yazı İşleri Müdürlüğü görevlerinde bulunan Çağa, Haziran 2010 tarihinde, yuvaya dönerek Kıbrıs Gazetesi’nin editör kadrosunda görev üstlendi.

Mayıs 2019’da KKTC’nin tek ekonomi ve finans haber sitesi Standard Kıbrıs’ın kuruluşunu sağlayarak Genel Yayın Yönetmeni görevini üstlenen Artun Çağa, Gıynık Gazetesi yayın danışmanlığı görevini de Temmuz 2026’ya kadar sürdürdü.

Halen Türk Ajansı Kıbrıs’ta (TAK) Kıbrıs Türk Gazeteciler Birliği adına yönetim kurulu üyesi ve Başkan Yardımcısı olan Çağa, evli ve iki erkek çocuk babasıdır.

Gazeteci ve yazar Ahmet Tolgay, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Tatar’ın sağlık durumunun iyi olduğunu ifade ederek,Tatar’a geçmiş olsun dileklerini iletti.

Kazada bir kişi kontrol amaçlı hastaneye kaldırıldı.

Detaylar gelecek...

Güzelyurt Belediyesi’nden verilen bilgiye göre, Dr. Arif Albayrak ve Mustafa Cihangir’in küratörlüğünde, Hascen Doğan Esenyel’in koordinatörlüğünde düzenlenen sanat buluşmasına; KKTC’li sanatçıların yanı sıra Türkiye, İran, Rusya, Hindistan, Azerbaycan ve Tunus’tan sanatçılar katılıyor.

Sanatçılar, bir hafta boyunca Güzelyurt Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) kendilerine tahsis edilen çalışma alanlarında eserlerini hazırlayacak ve Sanat Buluşması’na katkı koyan Türk Dünyası Belediyeler Birliği adına Genel Sekreter Talha Özdemir de yarın saat 10.30’da etkinliğe katılacak.

Etkinlik boyunca ortaya çıkacak eserler, cumartesi saat 18.00’de Güzelyurt Sergi Salonu’nda düzenlenecek açılışla sergilenecek.

Yaptığı yazılı açıklamada, ülkedeki ekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Atan, yaklaşan seçim sürecinde toplumun en temel gündeminin ekonomi ve geçim sıkıntısı olduğunu kaydetti. Atan, “Hayatı ucuzlatmadan sadece maaş artırmak çözüm değildir. Vatandaş artık bu yükün altında eziliyor.” dedi.

Hayat pahalılığının kontrolsüz şekilde ürün fiyatlarına yansıdığını belirten Atan, gerekli denetimlerin yapılmadığını ileri sürdü, “Denetim yapılmazsa, kayıt dışılık önlenmezse, vergi adaleti sağlanmazsa vatandaşın cebinden daha fazla para çıkmaya devam eder.” dedi.

Asgari ücrete yapılan artışın olumlu bir adım olduğunu ancak mevcut ekonomik koşullarda yeterli olmadığını söyleyen Atan, ücret artışlarının kısa sürede fiyat artışlarıyla etkisiz hale geldiğini kaydetti.

-“Bizim talebimiz hayat pahalılığı verilmesi değil, hayatın ucuzlatılmasıdır”

“Bizim talebimiz hayat pahalılığı verilmesi değil, hayatın ucuzlatılmasıdır.” diyen Atan, vatandaşın artık temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını belirtti.

Akaryakıt ve elektrik fiyatlarına yönelik de eleştirilerde bulunan Atan, “Dünyada petrol fiyatları düşerken bizde akaryakıt neden pahalı oluyor? Elektriğe neden sürekli zam geliyor? Bunların tamamı yönetim anlayışıyla ilgilidir.” dedi.

Mevcut ekonomik tablonun sorgulanması gerektiğini ifade eden Atan, ekonominin uzmanlık gerektiren bir alan olduğunu kaydederek, mali yönetimin ehil kadrolarla yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Atan, “Dünyaya baktığınız zaman ekonomi yönetimlerinde maliyeden anlayan, işin uzmanı ekipler görev yapar. Doğru yönlendirme bu ekiplerle sağlanır. Bizde ise çoğu zaman ‘maaşlar ödensin, gerisi Allah kerim’ anlayışı hakim oluyor.” dedi.

Kamu çalışanlarının ek mesai ödemelerinde yaşadığı sorunlara da değinen Atan, yasaya göre ek mesailerin en geç bir ay içerisinde ödenmesi gerektiğini kaydetti.

Ekonomik sorunların kısa vadede çözümü için kapsamlı denetim mekanizmasının kurulması gerektiğini ifade eden Atan, kayıt dışılıkla mücadele ve nüfus politikasının belirlenmesinin önemine dikkat çekti.

-“Gelirler Türk lirası, birçok temel gider ise döviz üzerinden”

Döviz baskısının, ekonomideki en büyük sorunlardan biri olduğunu kaydeden Atan, ülkede gelirlerin Türk lirası, birçok temel giderin ise döviz üzerinden gerçekleştiğini belirtti.

KKTC’nin uluslararası tanınma sorununun da ekonomik yapıyı etkilediğini ifade eden Atan, bunun önemli bir faktör olduğunu kaydetti.

Türkiye Cumhuriyeti’nin yaptığı katkılara teşekkür eden Atan, buna karşın ülke yönetimindeki yanlışların vatandaşlarda “sahipsizlik duygusu” yarattığını belirtti.

-“Bizim için esas konu geçimdir”

Yaklaşan seçim sürecine de değinen Metin Atan, toplumun önceliğinin ekonomik sorunların çözümü olduğunu ifade etti.

Atan, “Bizim için seçim değil, esas konu geçimdir. Halkın bugün en büyük sorunu ekonomidir. İnsanların nefes alabileceği, alım gücünün korunacağı, denetimli ve adil bir ekonomik düzen kurulması gerekiyor.” dedi.

Yapılan düzenlemeyle TRT FM’in yayın frekansı 101.5 MHz’den 94.4 MHz’ye, TRT Radyo 1’in yayın frekansı ise 103.8 MHz’den 106.2 MHz’ye güncellendi.

Öte yandan TRT Radyo Haber de KKTC’de 97.4 MHz frekansından yayın hayatına başladı.

Frekans güncellemesiyle birlikte özellikle Lefkoşa ve Güzelyurt’ta TRT radyo yayınlarının daha güçlü sinyal kalitesiyle dinlenebilmesi hedefleniyor.

Dinleyiciler, radyo alıcılarını yeni frekanslara ayarlayarak TRT FM, TRT Radyo 1 ve TRT Radyo Haber yayınlarını takip edebilecek.

Polis Basın Subaylığı’ndan verilen bilgiye göre, Tirmen'de ormanlık alanda çıkan yangın henüz kontrol altına alınamadı.

Yangına ekipler tarafından karadan yapılan müdahalenin yanı sıra Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına ait helikopter ile de havadan müdahale ediliyor.

Meteoroloji Dairesi’nin Haftalık Hava Tahmin Raporu’na göre, bölge sıcak ve nispeten nemli hava kütlesinin etkisi altında kalacak ve genellikle açık ve az bulutlu olacak.

En yüksek hava sıcaklığının genellikle iç kesimlerde 37 – 40 ve sahillerde 33 – 36 derece dolaylarında olması bekleniyor.

Rüzgar ise güney ve batı yönlerden orta kuvvette, cuma günü ise zaman zaman kuvvetli esecek

Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamada, şeffaflık ve hesap verilebilirliğin gereği olarak hazırlanan raporun bankanın web sitesi üzerinden paylaşıldığı belirtildi.

-Düzenleme ve denetim faaliyetleri: İki bankaya uyarı, beş bankaya idari para cezası

Raporda, Merkez Bankası’nın düzenleme ve denetim faaliyetlerini sürdürdüğü belirtilerek şu bilgiler paylaşıldı:

“Banka, KKTC bankacılık sektörüne ilişkin mevzuatın uluslararası standartlara yakınlaşması, politika araçlarının ülkemizin ekonomik gelişimine yardımcı olacak biçimde kullanılması ve mevduat sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması yönündeki çalışmalarına 2025 yılında da devam etmiştir. Bu çerçevede 2025 yılı içinde, KKTC Merkez Bankası Yasası, Bankacılık Yasası ve Tüketici Kredileri Yasası’nın Bankaya verdiği yetkiye dayanarak 1 adet yeni tebliğ, 5 adet değişiklik tebliği ve 1 adet izahname düzenlenip yürürlüğe konulmuştur.

2025 yılında, Banka Yönetim Kurulu, 62/2017 sayılı Bankacılık Yasası çerçevesinde yedi banka ve bir bağımsız denetim kuruluşundan savunma talep etmiş, bağımsız denetim kuruluşuna ilişkin karar süreci 2026 yılına devrolmuş, iki bankaya uyarı yapılmış, beş bankaya ise idari para cezası verilmiştir.”

-Elektronik Ödeme Sistemi: İşlem sayısı yüzde 59 arttı

Raporda, Banka tarafından kurulan ve işletilen Elektronik Ödeme Sistemi’nin 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet verdiği belirtilerek, EÖS üzerinden yapılan toplam işlem sayısının 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 59 artarak 1,817,050’ye ulaştığı, çalışma saatleri dışında yapılan işlemlerin toplam EÖS işlemleri içindeki payının 2025’te yüzde 24,5 seviyesine yükseldiği kaydedildi.

-e-Devlet Vatandaş Kapısı üzerinden risk sorgulama hizmeti kullanıma sunuldu

Raporda, gerçek kişilerin bankalardan kullandığı kredi bilgilerini içeren risk raporlarını, Banka’ya şahsen başvurmalarına gerek kalmaksızın elektronik ortamda alabilmelerine imkân sağlamak amacıyla gerekli yazılım geliştirme çalışmalarının tamamlandığı ve e-Devlet Vatandaş Kapısı üzerinden risk sorgulama hizmetinin 22 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla kullanıma sunulduğu belirtildi. Söz konusu uygulamayla kişilerin kendilerine ait risk bilgilerine daha hızlı ve kolay biçimde erişmelerinin sağlandığı ve Banka tarafından sunulan hizmetlerin dijitalleşme düzeyinin artırıldığı kaydedildi.

-Bankada 123 personel görev yapıyor

Raporda, Merkez Bankası’nda 2025 yıl sonu itibarıyla 123 personel görev yaptığı belirtilerek, şunlar kaydedildi:

“Merkez Bankası’nın kadro sayısı, KKTC Merkez Bankası Teşkilat Yasası ile 393 olarak belirlenmiştir. Bu sayıya sözleşmeli olarak görev yapan Başkan ve Başkan Yardımcıları da dâhildir. 2025 yılı faaliyet dönemi sonu itibarıyla, kadrolu statüde görev yapan personel sayısı 111’dir. Kadrolu personel sayısına Engellileri Koruma, Rehabilite ve İstihdam Yasası çerçevesinde istihdam edilen 2 personel ve 10 geçici personel dâhil edildiği zaman 2024 yılında 124 olan toplam personel sayısının, 2025 yılında 123’e gerilediği görülmektedir. 2025 yılı faaliyet dönemi içinde 2 çalışan emekliye ayrılmış, 1 çalışan istifa etmiş, 2 yeni kadrolu personel istihdamı gerçekleşmiştir. 2025 yılında eğitim faaliyetleri kapsamında, çevrim içi ve yüz yüze olarak gerçekleştirilen eğitim programlarına toplam 54 personel iştirak etmiştir.”

- Merkez Bankası 2025’te 9,567,3 milyon TL kâr etti

Raporda, 2025 yıl sonu itibarıyla Banka bilançosu aktif toplamının, önceki yıla göre yüzde 33,2 artarak 204 milyar 443 milyon 100 bin TL’ye yükseldiği belirtildi. Banka 2024 yılı bilançosu aktif toplamının yüzde 93,2’sini oluşturan nakit değerler, bankalardan alacaklar ve menkul değerler cüzdanı, 2025 yıl sonu itibarıyla aktif toplamının yüzde 93,9’unu oluşturduğu belirtilen raporda, 2025 yılında bankanın kârının önceki yıla göre yüzde 39,65 arttığı ve 9 milyar 567 milyon 300 bin TL olduğu açıklandı.

Öte yandan 10.08.2026 tarihinde, saat 02.30 sıralarında, Gazimağusa - Karpaz Anayolu üzerinde, Halil İmran AHMAD (E-24), 147 mlgr alkollü içki tesiri altında, yönetimindeki MG 610 plakalı salon araç ile seyrettiiği sırada Caesar Sitesi Kavşağı önlerine geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybedip yolun sağında bulunan kaldırım taşına çarpmıştır. Çarpmaya müteakip yol içine doğru savrulan MG 610 plakalı araç, o esnada aynı istikamete doğru seyreden Doğa YETİNER (E-24) yönetimindeki SF 287 plakalı aracın sağ yan kısmına çarpmıştır. Yürütülen soruşturma kapsamında alkollü içki tesiri altında araç kullanmak suretiyle kaza yapan MG 610 plakalı araç sürücüsü Halil İmran AHMAD tutuklanmıştır. Soruşturma devam etmektedir.

Öte yandan 09.8.2026 tarihinde, saat 13.40 sıralarında, Türkmenköy - İnönü Anayolu üzerinde bir arazide henüz tespit edilemeyen sebepten dolayı meydana gelen yangın sonucu yaklaşık 6 dönüm biçilmemiş arpa, 80 metre uzunluğundaki sulama hortumu ve 2 adet zeytin ağacı fidanı ağacı yanarak zarar gördü. Yangın itfaiye ekipleri tarafından söndürülmüş olup, soruşturma devam etmektedir.

Yürütülen soruşturma kapsamında kamyonet sürücüsü A.T.(E-22)’nin trafik ekipleri tarafından uyuşturucu test cihazı ile yapılan ölçüm sonucu pozitif olarak tespit edilmiş ayrıca aracında yapılan aramada ise yeşil reçeteye tabi dört adet hap bulunarak emare olarak alınmıştır. Bahse konu şahsın sürüş ehliyetine, mahkeme emri ile geçici olarak el konulmuştur. Soruşturma devam etmektedir.

Polis Basın Subaylığı’ndan alınan bilgiye göre 09.08.2026 tarihinde, saat 16.00 sıralarında, Lefkoşa’da B.H.(E-51), kalmakta olduğu ikametgahı içerisinde misafir olarak bulunan arkadaşı A.H.B.A.(K-26) ile aralarında çıkan tartışma sonrası tasarrufunda bulundurduğu bıçak ile söz konusu şahsı sol üst bacak kısmından yaralamıştır. Olayda yaralanan A.H.B.A. Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesinde yapılan tedavisinin ardından taburcu olmuştur. Yürütülen soruşturma kapsamında B.H. tutuklanmıştır. Soruşturma devam etmektedir.

Kazayla ilgili detaylar Polis Basın Subaylığı tarafından paylaşılmasının ardından aktarılacak...

Alman basınından Bild gazetesinin haberine göre, Almanya’nın Kıbrıs Büyükelçiliği, yaklaşık iki yıldır tutuklu bulunan Ewa K.’nin serbest bırakılması yönünde sert ifadeler içeren bir protesto açıklaması yayımladı. Kıbrıs makamlarının ise büyükelçiliğin talebine henüz yanıt vermediği bildirildi.

Yaklaşık iki yıldır tutuklu

Cyprus Mail’de yer alan habere göre, Alman vatandaşı Ewa K., kuzeydeki Rum mallarının satışıyla bağlantılı olduğu gerekçesiyle 2024 yılında tutuklandı.

Ewa K.’nin, 2024 yılında Avrupa Parlamentosu’nun ELAM üyesi Geadis Geadi ile uçakta yaptığı görüşmenin ardından Geadi’nin ihbarı üzerine tutuklandığı aktarıldı.

Emlakçının soruşturma sırasında kuzeydeki mülkleri sattığını kabul ettiği de haberde yer aldı.

Geçtiğimiz cuma günü görülen son duruşmada ise Ewa K.’nin kefaletle serbest bırakılma talebi mahkeme tarafından reddedildi.

Avukatları yetki itirazında bulundu

Ewa K.’nin avukatları, bölge mahkemesinin söz konusu uluslararası tutuklama emirlerini çıkarma yetkisinin bulunmadığını ve bu yetkinin yalnızca ceza mahkemesine ait olduğunu savundu.

Ancak ceza mahkemesi, bölge mahkemelerinin de Avrupa soruşturma emirleri çıkarabileceğine hükmetti.

Ewa K. hakkında ilk ikisi 18 ve 26 Temmuz 2024, diğer ikisi ise 13 Eylül 2024 tarihinde olmak üzere toplam dört Avrupa soruşturma emri çıkarıldığı belirtildi.

Simon Aykut davası da gündemde

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuzeydeki Rum mallarıyla ilgili yürüttüğü davalar arasında en çok gündeme gelen isimlerden biri ise İsrail asıllı, KKTC ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Simon Aykut oldu.

Aykut, kuzeydeki Rum arazileri üzerinde inşaat faaliyetleri yürüttüğü ve bu taşınmazları sattığı iddiasıyla geçen yıl tutuklanmış ve hakkında 40 suçlama getirilmişti.

Uzun süren tutukluluğunun ardından suçlamaların bir bölümünü kabul eden Aykut’un, halen cezasını İsrail’de çektiği bildirildi.

Yapılan düzenlemelerin 17 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdiği belirtilirken, Polis Genel Müdürlüğü sürücüleri yeni kurallara uymaları konusunda uyardı.

E-Moped nasıl tanımlanıyor?

Tüzüğe eklenen tanıma göre E-Moped; elektrik itme gücüyle çalışan, elle idare edilen, saatte 30 kilometreyi aşmayan, 351 watt’ın altında elektrikli motora ve şarj edilebilir bataryaya sahip, fren mekanizması bulunan, oturarak kullanılan iki veya üç tekerlekli taşıt olarak tanımlanıyor.

E-Moped’lerde ayrıca önde beyaz ışık veren ve en az 20 metre önünü aydınlatabilecek far, arkada kırmızı ışık veren lamba ile ses, korna veya benzeri ses aleti bulunması gerekiyor. Bazı E-Moped modellerinde pedal da bulunabiliyor.

Elektrikli scooter tanımı da netleştirildi

Elektrikli scooter ise saatte 30 kilometreyi aşmayan, 351 watt’ın altında motora sahip, fren mekanizması bulunan, kaymayan malzemeden yapılmış ayak tahtası ve tutma yeri bulunan, dikey direksiyon mekanizmasına sahip ve ayakta kullanılan elektrikli taşıt olarak tanımlandı.

Elektrikli scooter’larda önde beyaz ışık veren ve en az 20 metreyi aydınlatabilen far, arkada kırmızı ışık veren lamba ve reflektör ile 30 metreden duyulabilecek ses, korna veya benzeri ses aleti bulunması gerekiyor.

351 watt ve 30 kilometre sınırına dikkat

Elektrikli motoru 351 watt’ın üzerinde olan ve saatte 30 kilometreden fazla hız yapabilen motobisiklet, motosiklet ve motorlu üç tekerlekli araçların ise motorlu araç sınıfında kayıt zorunluluğu bulunuyor.

Bu araçların, mevzuatta belirtilen J, H1, H2 veya H sınıfı sürüş ehliyeti ile kullanılması gerekiyor.

Elektrikli scooter ve E-Moped kullanımında 11 kural

Yeni düzenlemeye göre elektrikli scooter ve E-Moped kullanıcılarının uyması gereken kurallar şöyle:

1. 18 yaşından küçükler elektrikli scooter ve E-Moped kullanamayacak.
2. Şehirler arası karayollarında ve azami hız sınırı 50 km/s’nin üzerinde olan yollarda kullanılamayacak.
3. Bisiklet yolu bulunuyorsa bisiklet yolunun kullanılması zorunlu olacak. Bisiklet yolu yoksa, trafik güvenliğini tehlikeye atmamak şartıyla yolun solundan gidilerek araç yolunda kullanılabilecek.
4. Sürücü dışında yolcu taşınamayacak.
5. Sırtta taşınabilecek eşyalar dışında, 10 kilogramdan fazla yük taşınamayacak.
6. Motorlu araç yolunda yan yana sürüş yapılamayacak.
7. Kaldırımlarda kullanılamayacak.
8. Başka bir araca bağlanarak veya başka bir araca tutunularak sürülemeyecek.
9. Sürücü iki elini de direksiyonda tutmak zorunda olacak. Tek elle kullanım yasak.
10. Akrobatik hareketler yapılarak kullanılamayacak.
11. E-Moped kullanırken kask takılması zorunlu olacak.

Polis denetimleri sürdürecek

Polis Genel Müdürlüğü, elektrikli scooter ve E-Moped kullanımına ilişkin trafik denetimlerinin devam edeceğini açıkladı.

Açıklamada, yalnızca scooter ve E-Moped kullanıcılarının değil, yollardaki diğer sürücü ve yayaların güvenliğini tehlikeye atan tüm davranışların denetleneceği vurgulanarak, sürücüler trafik kurallarına uymaya ve trafik kazalarının önlenmesine katkı sağlamaya çağrıldı.

Seks işçiliği tartışması, feminist hareketin en zor başlıklarından biri. Çünkü burada yalnızca bir kavramı değil; kadın bedenini, yoksulluğu, erkek talebini, kapitalizmi, patriyarkayı, insan ticaretini, göçü ve hak mücadelesini aynı anda konuşuyoruz.

Bu yazı seks işçiliğinin bütün biçimlerini ve bütün toplumsal cinsiyetleri açıklama iddiasında değil. Odağım, kadınların ticari cinsellik alanındaki konumu, özellikle ekonomik eşitsizlikle erkek talebinin kesiştiği alan. Bu sınır önemli; çünkü feminist hareket bu konuda tek sesli değil.

Bu yazıda “seks endüstrisi”, “sektör” ve “piyasa” sözcüklerini bağlama göre betimleyici anlamda kullanıyorum; bunlardan biriyle cinselliğin para karşılığı örgütlenmesini peşinen belirli bir emek kuramına yerleştirmiyorum. “Seks işçiliği” kavramını ise, kendisini böyle tanımlayanların hak ve özne olma talebini aktarırken koruyorum.

Feminizm içindeki siyasal ve kuramsal tartışmalar

Radikal feminist çizgi, ticari cinsellik alanına öncelikle patriyarka ve erkek talebi üzerinden bakar. Andrea Dworkin ve Catharine MacKinnon için mesele, iki yetişkin arasındaki nötr bir piyasa işlemi değil, kadınların cinsel olarak erişilebilir kılındığı daha geniş bir erkek egemenliği düzeninin parçasıdır (Dworkin, 1993; MacKinnon, 1993). Carole Pateman da sözleşme ve “özgür tercih” dilinin ardındaki cinsiyetlendirilmiş iktidar ilişkisine dikkat çeker (Pateman, 1988).

Liberal ve özerklik eksenli feminist itiraz başka bir yerden başlar. Yetişkin bir kadının baskı ve zorlama olmadan cinsel hizmet sunmayı seçmesi halinde, devletin ya da feminist hareketin onun yerine karar vermesi de vesayete dönüşebilir. Martha Nussbaum, para karşılığında bedensel hizmet sunmanın tek başına diğer ücretli emeklerden ahlaken bütünüyle farklı sayılamayacağını tartışarak bu seçici damgalamayı sorgular (Nussbaum, 1998).

Seks-pozitif ve seks işçisi hakları yaklaşımı bu itirazı ileri taşır: Kadın yalnızca cinsel tahakkümün nesnesi değil, cinsel bir özne de olabilir. Kendi deneyimini “iş” olarak tanımlayan birine dışarıdan “sen aslında ne yaşadığını bilmiyorsun” demek, feminist korumacılığı başka bir tahakküme dönüştürebilir. Seks işçilerinin örgütlenmeleri ve deneyimleri üzerinden gelişen literatür, hak, güvenlik, özne olma ve örgütlenme taleplerini merkeze alır (Kempadoo & Doezema, 1998).

Sosyalist, materyalist ve feminist politik ekonomi okumaları ise “rıza var mı?” sorusunu yeterli bulmaz; rızanın hangi maddi koşullarda verildiğini de sorar. Borç, işsizlik, bakım yükü, göçmenlik, barınma ve sınıfsal eşitsizlik, görünüşte özgür bir sözleşmenin taraflarını çok farklı güç konumlarına yerleştirebilir. Jane Scoular’ın işaret ettiği gibi, seks işçiliği “özgürlük ya da zorlama” ikiliğine indirgenemeyecek kadar karmaşıktır; hukuk da aynı anda koruyan, güçlendiren ve cezalandıran bir role bürünebilir (Scoular, 2004, 2015).

Kesişimsel ve postkolonyal feminist yaklaşım da önemli bir uyarı yapar: “Kadın” tek ve homojen bir kategori değildir. Sınıf, göçmenlik statüsü, ırksallaştırma, vatandaşlık, yaş ve bakım sorumlulukları kadınların hareket alanını farklılaştırır (Crenshaw, 1989; Kempadoo & Doezema, 1998). Varlıklı, vatandaşlık güvencesi olan ve çalışma koşullarını belirleyebilen biriyle; göçmen, borçlu, barınması ve çalışma izni işverenine bağlı biri aynı ekonomik güçle seçim yapmaz.

Feminist tartışmayı iki slogana sıkıştırmak yetmiyor: “Özgür seçimdir” ya da “mutlak sömürüdür.” Gerçek hayat çoğu zaman bu iki cümlenin arasında, daha gri ve daha rahatsız edici bir yerde yaşanıyor.

Bir tarafta “seks işçiliği” kavramının damgalayıcı dili kırdığını savunanlar var. Bunun dayandığı ciddi bir hak ve sağlık problemi bulunuyor. UNAIDS’in 2024 tematik notunda, raporlama yapan ülkelerin medyanına göre seks işçilerinin yüzde 26’sının son altı ayda damgalanma ve ayrımcılık yaşadığı, yüzde 14’ünün bu nedenle sağlık hizmetlerine başvurmaktan kaçındığı ve yüzde 21’inin son 12 ayda şiddete maruz kaldığı bildiriliyor (UNAIDS, 2024).

Bu rakamların söylediği şey açık: Mesele ahlak değil. Mesele can güvenliği, sağlık hakkı, damgalanma ve şiddet.

UNAIDS ve Dünya Sağlık Örgütü de cezalandırıcı hukuk düzenlemeleri ile yapısal engellerin sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırabildiğini vurguluyor; seks işçilerinin hak ve sağlık hizmetlerine erişimini güçlendirecek, kriminalizasyonu azaltacak politikaları destekliyor (UNAIDS, 2024; World Health Organization [WHO], 2022).

Bunu görmezden gelmek doğru olmaz. Ama bir alanın suç olmaktan çıkarılması, feminist ve sınıfsal eleştiriden çıkarılması anlamına gelmez. “Seks işçisi cezalandırılmamalıdır” demek başka; “ticari cinsellik alanında sömürü yoktur” demek başka.

Benim itirazım tam burada başlıyor.

Bir alanı “iş” diye adlandırmak, içindeki güç ilişkilerini ortadan kaldırmaz. O halde yoksulluğa, borca, göçmenliğe, erkek talebine, bakım yüküne ve ekonomik bağımlılığa bakmak gerekir. Daha da önemlisi: Bir kadının başka bir hayat kurma imkânı gerçekten ne kadar vardır?

Ölçemediğimiz alan

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin 2024 raporu, seks işçiliğinin ne kadar eksik ölçüldüğünü de gösteriyor. Avrupa ve Orta Asya’daki 55 ülkeden yalnızca 20’si, yani yüzde 36’sı, 2018-2020 döneminde seks işçisi nüfusuna ilişkin bir tahmin bildirmişti. Bildirilen oranlar 100 bin nüfusta İrlanda’da 20’den Moldova’da 820’ye kadar değişiyordu (European Centre for Disease Prevention and Control [ECDC], 2024).

Bu sayılar alanın gerçek büyüklüğünü vermiyor; veri açığını gösteriyor. ECDC de sağlam veri eksikliğinin risk, hizmetlere erişim ve ülkelerin yanıtları hakkında kesin sonuçlara ulaşmayı zorlaştırdığını belirtiyor (ECDC, 2024).

Burada önemli bir ayrım var: Veri yokluğu, sorunun varlığını kanıtlamaz; ama “veri yok, öyleyse sorun da yok” dememize de izin vermez. Gazeteciliğin işi yalnızca rakamı aktarmak değil, hangi verinin neden üretilmediğini de sormaktır.

Kuzey Kıbrıs’a bakınca

Kıbrıs’ın kuzeyine baktığımızda tartışma teori olmaktan çıkıyor. Son yıllarda gece kulüplerinde çalışan kadınlarla ilgili ölümler, intihar, intihar girişimi ve şiddet ihbarları kamuoyuna yansıdı.

Kanıtın izin verdiği yerden ileri gitmemek gerekiyor. Bir kadının gece kulübünde ölmesi, ölümün mutlaka insan ticaretinden kaynaklandığını; bir intihar girişimi de doğrudan çalışma koşullarının sonucu olduğunu göstermez.

Ama aynı çalışma düzeni çevresinde ölüm, şiddet ve ağır mağduriyet vakaları tekrarlanıyorsa, araştırılmaya değer hiçbir yapısal ilişki olmadığını söylemek de aceleci olur. Bu vakaları hükmün kanıtı değil, araştırılması gereken bir örüntünün işaretleri olarak okumak daha doğru.

2014’te gece kulübünde çalışan 26 yaşındaki Fas uyruklu Sıham Benchargui, aynı iş yerinde çalışan Hüseyin Demiri ile birlikte silahlı saldırıda öldürüldü. Dönemin haberleri ve dava sürecine yansıyan ifadeler, kadının işten ayrılması ve failin sahiplenici tutumu etrafında gelişen bir çatışmayı kayda geçirdi (Menteş, 2014). Olay gece kulüplerindeki bütün çalışma ilişkilerini temsil etmez; ama erkek sahiplenmesinin ölümcül şiddete dönüşebildiğini gösteren yerel hafızanın bir parçasıdır.

2018’de Belarus vatandaşı 26 yaşındaki Volha Viarbouskaya, çalıştığı gece kulübündeki odasında baygın bulundu ve hastanede yaşamını yitirdi. Ardından kadınların çalışma koşulları, pasaport uygulamaları ve “seks köleliği” iddiaları ülke gündemine taşındı; İçişleri ve Çalışma bakanlarının toplantı yaptığı bildirildi (Karahasan, 2018). Ölüm nedenini insan ticaretine bağlamak için elimizde yeterli kanıt yok. Ancak olayın devlet düzeyinde çalışma rejimi tartışmasına yol açması önemlidir.

3 Mart 2025’te Moldova vatandaşı 25 yaşındaki Anastasia Melega, çalıştığı gece kulübüne ait odada ölü bulundu. Polis, yürüttüğü ileri soruşturmada Melega’nın yaşamına son verdiğini açıkladı (Gündem Kıbrıs, 2025). İçişleri Bakanlığı daha sonra Melega’nın 14 Şubat 2025’te “konsomatris” statüsünde çalışmak üzere ön izinle ülkeye geldiğini ve çalışma izni işlemlerinin sürdüğünü bildirdi (Kıbrıs Kanal T, 2025c).

Olay bununla kapanmadı. Kadın ve insan hakları savunucuları, ölüm nedeninin açıklanmasının çalışma koşullarına ilişkin soruları ortadan kaldırmadığını söyledi. Melega’nın bir yakını, pasaportuna el konulduğunu, ülkesine dönmek istediğinde para talep edildiğini ve bedeninde yaralar bulunduğunu ileri sürdü (Kıbrıs Kanal T, 2025a). Bunlar ciddi fakat kamuya açık bir mahkeme kararıyla kesinleşmemiş iddialar. Doğru tutum, iddiayı hükme çevirmek değil, bağımsız ve şeffaf biçimde araştırılmasını istemektir.

15 Nisan 2025’te aynı işletme grubuna bağlı başka bir gece kulübünde çalışan bir kadının intihar girişiminde bulunduğu haberleştirildi; hastaneye kaldırıldığı ve hayati tehlikesinin bulunmadığı belirtildi (Kıbrıs Kanal T, 2025b). İki olayın aynı nedenden kaynaklandığını söyleyemeyiz. Ancak kısa aralıklarla benzer çalışma ortamlarında yaşanan ağır vakaların bağımsız biçimde incelenmesini istemek spekülasyon değildir.

Üstelik elimizde yalnızca tekil olaylar yok. Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı’nın bilgi talebine Polis Genel Müdürlüğü tarafından verilen yanıta göre, gece kulüplerinde son beş yıllık dönemde 11 farklı suç türünde 16 suç veya suç iddiası ihbar edildi. Bunların 12’si “konsomatris” olarak çalışan kadınlardan geldi (Kıbrıs Postası, 2025).

Bu rakam iki biçimde yanlış okunabilir: “Yalnızca 16 ihbar var, demek ki ciddi sorun yok” denebilir ya da 16 ihbar alanın eksiksiz fotoğrafı gibi sunulabilir. İkisi de doğru değil.

İhbar sayısı yalnızca bildirilenleri söyler; bildirilmeyenler hakkında güvenilir bir tahmin vermez. Asıl soru şu: Çalışma izni, barınma ve gelir bakımından işverene bağımlı olabilen göçmen bir kadının şikâyet mekanizmalarına ulaşması ne kadar kolaydır?

Rıza nerede biter, zorlama nerede başlar?

Hukuken 18 yaşını geçmiş olmak ekonomik olarak özgür olmak anlamına gelmez. Reşit olmak, gelirden barınmaya, göçmenlik statüsünden borca kadar hayatın maddi koşullarında eşit pazarlık gücüne sahip olmak değildir. Ama yoksulluk içinde alınan her kararı da otomatik olarak “zorla çalıştırma” sayamayız. İnsanlar kapitalizm altında pek çok işi ekonomik zorunluluk nedeniyle yapıyor.

Peki ticari cinsellik alanını başka gelir getirici faaliyetlerden ayıran nedir?

Burada bedensel ve cinsel mahremiyet, ağırlıklı erkek talebi, şiddet riski ve cinsiyetlendirilmiş güç ilişkileri aynı yerde kesişiyor. “Başka işler de zor koşullarda yapılıyor” demek bu yüzden meseleyi kapatmıyor.

Rızanın bir de cinsel özgürlük tarafı var. Feminist cinsellik literatürü, cinselliği yalnızca tehlike, tahakküm ve şiddet alanı olarak değil; haz, arzu ve özneleşme alanı olarak da düşünmemiz gerektiğini hatırlatır (Vance, 1984). Cinselliğin evlilik, aile, heteroseksüellik ve üreme etrafında normlaştırılması, hangi arzuların meşru, hangi pratiklerin sapkın ya da ahlak dışı sayıldığını tarihsel olarak biçimlendirmiştir (Rich, 1980; Rubin, 1984).

Erkek talebini değişmez, doğal ve tarihdışı bir veri sayarsak önemli bir soruyu atlamış oluruz. Bugünkü talep hangi patriyarkal cinsel normlar, hangi heteroseksüel düzenlemeler, hangi tabu ve yasaklar içinde oluşuyor? Cinselliğin daha eşit, karşılıklı ve yasaklarla daha az belirlenen biçimlerde yaşandığı bir toplumda ticari talep bugünkü biçim ve ölçekte sürer miydi? Bunun kesin bir cevabı yok; varsaymak yerine araştırmak gerekir (Rich, 1980; Rubin, 1984).

Seks işçiliği ile insan ticareti ya da zorla ticari cinsel sömürü aynı kategori değildir. ILO, Walk Free ve IOM’un küresel tahminine göre 2021’de 27,6 milyon kişi zorla çalıştırma koşullarındaydı; 6,3 milyonu zorla ticari cinsel sömürü kapsamındaydı (International Labour Organization, Walk Free, & International Organization for Migration, 2022). ILO’nun güncel veri sayfası, kadın ve kız çocuklarının zorla ticari cinsel sömürü içindeki sayısını yaklaşık 4,9 milyon olarak veriyor (International Labour Organization [ILO], 2024).

UNODC’nin 2024 Küresel İnsan Ticareti Raporu, tespit edilen mağdurların yüzde 38’inin çocuk olduğunu; cinsel sömürü amacıyla insan ticaretine maruz bırakılanların yüzde 64’ünün kadın, yüzde 28’inin kız çocukları olduğunu bildiriyor (United Nations Office on Drugs and Crime [UNODC], 2024).

Bu veriler “bütün seks işçileri insan ticareti mağdurudur” demiyor; böyle bir sonuç seks işçilerinin özne olma hakkını da siler. Söyledikleri şu: Zorla ticari cinsel sömürü ve insan ticareti gerçek, büyük ve güçlü biçimde cinsiyetlendirilmiş olgulardır. Tartışma bu gerçeği dışarıda bırakamaz.

Düğüm tam burada: Ekonomik zorunluluk, sınırlı geçim seçenekleri ve eşitsiz pazarlık gücü hangi noktada borçlandırma, tehdit, şiddet, belgelere el koyma ya da çıkış yolunun kapatılmasıyla fiilî zorlamaya dönüşüyor?

Gençlik, beden ve ticari talep

Bir başka tartışma gençlik ve beden üzerinden yürüyor. Ticari cinselliğin bazı biçimlerinde gençlik ve “genç görünme” ekonomik değerle ilişkilendirilebiliyor. Estetik müdahaleler, beden ölçüleri ve görünüş, müşteri talebinin parçasına dönüşebiliyor.

Kuzey Kıbrıs özelinde, estetik operasyonların işletmelerce sistematik biçimde finanse edildiğini ve kadınların bu yolla borçlandırıldığını gösteren güvenilir, karşılaştırılabilir kamusal veri yok. Bu yüzden saha anlatılarını alanın genel özelliği gibi sunamayız.

Veri açığı bu soruyu ortadan kaldırmıyor. Tam tersine, kadınların görünüşlerini müşteri talebine göre değiştirmeye iten ekonomik, kurumsal ve toplumsal baskıların neden düzenli biçimde araştırılmadığını sormayı gerektiriyor.

Annelik konusunda da benzer bir veri açığı var. Bazı kadınların çocuklu, boşanmış, ayrılmış ya da tek başına bakım yükü taşıyan anneler olduğu biliniyor; Anastasia Melega’nın bir çocuk annesi olduğu da yakınının anlatımına yansıdı (Kıbrıs Kanal T, 2025a). Ancak “seks işçilerinin çoğu annedir” gibi küresel ya da Kıbrıs’ın kuzeyine özgü bir oran vermek için yeterli veri yok.

“Seçim” kelimesi burada anlamını yitirmiyor. Ama tek başına da yetmiyor; asıl mesele, seçimin hangi koşullarda yapıldığı.

Peki nerede duracağız?

Bazı kadınlar yaptıkları işi açıkça “seks işçiliği” olarak tanımlıyor. “Fuhuş” kelimesini aşağılayıcı ve damgalayıcı buluyor; ahlak mahkemesinin nesnesi değil, hak sahibi bireyler olarak görülmek istiyorlar. Bu sözü ciddiye almak gerekir. Feminist politika, adına konuştuğu kadının sözünü duymuyorsa kendi vesayetini yaratabilir.

Ama başka kadınlar da var. Çıkmak istiyorlar; borçları, çocukları, kiraları, belirsiz göçmenlik statüleri veya başka iş bulamama korkuları var. Patrondan, aracıdan ya da şiddetten korkuyor olabilirler. Onların sözü de aynı ölçüde ciddiye alınmalı.

“Ben seçtim” diyeni susturmak ne kadar yanlışsa, “çıkmak istiyorum ama çıkamıyorum” diyeni özgür seçim söyleminin içinde görünmez kılmak da o kadar yanlış.

Tam da burada feminist kuramların birbirine yönelttiği itirazlardan öğrenmek mümkün.

Bu farklı feminist çizgilerin her biri başka bir kör noktayı görünür kılıyor. Radikal feminizm erkek talebini ve patriyarkal güç ilişkilerini hatırlatıyor. Sosyalist ve materyalist okumalar, özgür görünen sözleşmelerin arkasındaki sınıfsal eşitsizliği ve metalaşmayı sorguluyor. Kesişimsel ve postkolonyal feminizm, bütün kadınların aynı ekonomik ve hukuki güçle seçim yapmadığını gösteriyor. Liberal ve seks-pozitif çizgi de önemli bir uyarıda bulunuyor: Kadını koruma adına onun özne olma hakkını elinden almayın.

Bence sol feminist politika bu uyarılardan birini diğerine feda etmek zorunda değil.

Seks işçisini cezalandırmamalı. Sağlık, güvenlik, örgütlenme ve hukuki korunma hakkını koşulsuz savunmalı. Kendi deneyimini adlandırma hakkına saygı göstermeli.

Ama aynı anda ağırlıklı erkek talebini, aracıyı, patronu, borcu, göç rejimini, sınıfsal çaresizliği ve kadın bedeninden kâr üreten ekonomik yapıyı sorgulamaktan vazgeçmemeli.

Çünkü dekriminalizasyon, bu ticari düzenin eleştiriden muaf tutulması demek değildir.

Kadını cezalandırmadan sistemi eleştirmek mümkündür. Hatta zorunludur.

Devletin görevi de yalnızca bir kadın öldüğünde, intihara teşebbüs ettiğinde ya da ağır yaralandığında soruşturma açmak değildir. Kadın daha hayattayken bakmak gerekir: Pasaportuna ve kendi belgelerine erişebiliyor mu? İstediği anda işten ayrılabiliyor mu? Ücretini kendisi alıyor mu? Borçlandırılıyor mu? Şiddet gördüğünde güvenle şikâyet edebiliyor mu? Sağlık hizmetine korkmadan ulaşabiliyor mu? Ülkesine dönmek istediğinde gerçekten dönebiliyor mu?

Özgürlüğün ölçüsü yalnızca kapının kilitli olup olmaması değildir.

Kadının o kapıdan çıktığında yaşayabileceği başka bir hayatının bulunup bulunmamasıdır.

İki uçtan birine sıkışmak zorunda değiliz. Hak mücadelesi sömürüyü görünmez kılmamalı; sömürü eleştirisi de bu alandaki kadınları yalnızlaştırmamalı.

Asıl mesele kadınları yargılamak değil, kadın bedeninden para kazanan düzeni sorgulamaktır.

Asıl mesele kadınları mahkûm etmek değil, onları borca, yoksulluğa, şiddete, gençlik baskısına ve erkek talebine mahkûm eden koşulları değiştirmektir.

Çünkü mesele yalnızca “seks” değildir.

Mesele, kadınların bedenleri ve cinselliklerinin hangi koşullarda, kimlerin talebiyle, kimlerin kârı için ve hangi eşitsizlikler içinde ticari ilişkinin parçası hâline geldiğidir.

Feminist siyasetin en zor sorusu da belki tam burada duruyor:

Kadının sözünü elinden almadan, onu piyasaya da terk etmeden nasıl bir özgürlük kuracağız?

Kaynakça

Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory and antiracist politics. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), 139–167. https://chicagounbound.uchicago.edu/uclf/vol1989/iss1/8/

Dworkin, A. (1993). Prostitution and male supremacy. Michigan Journal of Gender & Law, 1(1), 1–12. https://repository.law.umich.edu/mjgl/vol1/iss1/1

European Centre for Disease Prevention and Control. (2024). HIV and sex workers: Monitoring implementation of the Dublin Declaration on partnership to fight HIV/AIDS in Europe and Central Asia: 2022 progress report. ECDC. https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/hiv-and-sex-workers-monitoring-implementation-dublin-declaration-partnership

Gündem Kıbrıs. (2025, 4 Mart). Acı haber... 25 yaşında hayatına son verdi. https://www.gundemkibris.com/aci-haber-25-yasinda-hayatina-son-verdi

International Labour Organization. (2024). Data and research on forced labour. https://www.ilo.org/topics/forced-labour-modern-slavery-and-trafficking-persons/data-and-research-forced-labour

International Labour Organization, Walk Free, & International Organization for Migration. (2022). Global estimates of modern slavery: Forced labour and forced marriage. International Labour Organization. https://doi.org/10.54394/CHUI5986

Joint United Nations Programme on HIV/AIDS. (2024). HIV and sex workers: Thematic briefing note – 2024 global AIDS update. UNAIDS. https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/2024-unaids-global-aids-update-sex-workers_en.pdf

Karahasan, S. (2018, 27 Şubat). Konsomatris gece kulübünde öldü, bakanlar acil toplandı. Demirören Haber Ajansı. https://www.dha.com.tr/dunya/konsomatris-gece-kulubunde-oldu-bakanlar-acil-toplandi-1566719

Kempadoo, K., & Doezema, J. (Eds.). (1998). Global sex workers: Rights, resistance, and redefinition. Routledge. https://www.routledge.com/Global-Sex-Workers-Rights-Resistance-and-Redefinition/Kempadoo-Doezema/p/book/9780415918299

Kıbrıs Kanal T. (2025a, 17 Nisan). Anastasia Melega’nın ölümünde yeni detaylar ortaya çıktı. https://www.kanalt.com/anastasia-meleganin-olumunde-yeni-detaylar-ortaya-cikti

Kıbrıs Kanal T. (2025b, 15 Nisan). Aynı işletme grubuna ait bir başka gece kulübünde intihar girişimi. https://www.kanalt.com/ayni-isletme-grubuna-ait-bir-baska-gece-kulubunde-intihar-girisimi

Kıbrıs Kanal T. (2025c, 14 Mart). İçişleri Bakanlığı’ndan Anastasia Melega açıklaması: Ön izinliydi. https://www.kanalt.com/icisleri-bakanligindan-anastasia-melega-aciklamasi-on-izinliydi

Kıbrıs Postası. (2025, 29 Nisan). Gece kulüplerinden son 5 yılda 16 ihbar: 12’si “konsomatris” kadınlara ait. https://www.kibrispostasi.com/c35-KIBRIS_HABERLERI/n559465-gece-kuluplerinden-son-5-yilda-16-ihbar-12si-konsomatris-kadinlara-ait

MacKinnon, C. A. (1993). Prostitution and civil rights. Michigan Journal of Gender & Law, 1(1), 13–31. https://repository.law.umich.edu/mjgl/vol1/iss1/2

Menteş, D. (2014, 12 Eylül). Uzman Çavuş 2 kişiyi öldürdü. YENİDÜZEN. https://www.yeniduzen.com/service/amp/uzman-cavus-2-kisiyi-oldurdu-42237h.htm

Nussbaum, M. C. (1998). “Whether from reason or prejudice”: Taking money for bodily services. The Journal of Legal Studies, 27(S2), 693–724. https://doi.org/10.1086/468040

Pateman, C. (1988). The sexual contract. Stanford University Press. https://books.google.com/books?id=Yys3lwEACAAJ

Rich, A. (1980). Compulsory heterosexuality and lesbian existence. Signs: Journal of Women in Culture and Society, 5(4), 631–660. https://doi.org/10.1086/493756

Rubin, G. S. (1984). Thinking sex: Notes for a radical theory of the politics of sexuality. In C. S. Vance (Ed.), Pleasure and danger: Exploring female sexuality (pp. 267–319). Routledge & Kegan Paul. https://openlibrary.org/books/OL2846298M/Pleasure_and_danger

Scoular, J. (2004). The “subject” of prostitution: Interpreting the discursive, symbolic and material position of sex/work in feminist theory. Feminist Theory, 5(3), 343–355. https://doi.org/10.1177/1464700104046983

Scoular, J. (2015). The subject of prostitution: Sex work, law and social theory. Routledge. https://www.routledge.com/The-Subject-of-Prostitution-Sex-Work-Law-and-Social-Theory/Scoular/p/book/9780415792271

United Nations Office on Drugs and Crime. (2024). Global report on trafficking in persons 2024. United Nations. https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/glotip/2024/GLOTIP24_special_points_final.pdf

Vance, C. S. (1984). Pleasure and danger: Toward a politics of sexuality. In C. S. Vance (Ed.), Pleasure and danger: Exploring female sexuality (pp. 1–27). Routledge & Kegan Paul. https://openlibrary.org/books/OL2846298M/Pleasure_and_danger

World Health Organization. (2022). Consolidated guidelines on HIV, viral hepatitis and STI prevention, diagnosis, treatment and care for key populations. https://www.who.int/publications/i/item/9789240052390

Hamit Caner

Protokol sırasına göre anıta çelenklerin konulmasıyla başlayacak törende, saygı duruşu ve saygı atışı yapılacak. İstiklal Marşı eşliğinde bayraklar göndere çekilecek, şiirler okunacak ve günün anlam ve önemini belirten konuşma yapılacak.

Şehitlerin ruhuna okunacak dua ile tören sona erecek.