banner228

banner232

banner320

banner301

banner231

banner302

banner61

BAĞIRSAKTAKİ BAKTERİLER YAPAY ZEKAYLA İNCELENİP KİŞİYE ÖZEL DİYET BELİRLENİYOR

banner65

banner215
Sağlık 02.12.2021, 21:50
BAĞIRSAKTAKİ BAKTERİLER YAPAY ZEKAYLA İNCELENİP KİŞİYE ÖZEL DİYET BELİRLENİYOR
banner216
banner4

Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aycan Gündoğdu ve ERÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Özkan Ufuk Nalbantoğlu, huzursuz bağırsak sendromu ve kronik kabızlık şikayetlerine geliştirdikleri yapay zeka algoritmasıyla kişiye özel diyet ve prebiyotik desteğiyle çözüm bulmaya çalışıyor.

Doç. Dr. Gündoğdu ve Dr. Öğr. Üyesi Nalbantoğlu, yıllardır üzerinde çalıştıkları bağırsak bakterileri konusunda bir adım daha ilerleyerek sindirim sistemi ilişkili sorunların çözüme kavuşturulması için 2019’da kurdukları "Enbiosis Biyoteknoloji AŞ" firması bünyesinde huzursuz bağırsak sendromu ve kronik kabızlığın tedavi sürecine katkı sağlamak amacıyla yapay zeka sistemi geliştirdi.

Geliştirilen yapay zeka sisteminde, hastalardan alınan dışkı örnekleri yeni nesil dizileme sistemleriyle inceleniyor ve özel algoritmalar aracılığıyla kişiye özel rapor oluşturuluyor.

Gündoğdu, AA muhabirine, uzun yıllar bu alanda çalıştıklarını ve tedavi cevapları kişiden kişiye değişen, tedavisi zor bağırsak hastalığı yaşayanlara umut olmaya çalıştıklarını söyledi.

Hastalardan alınan dışkı örneğinin analizinde yapay zeka sistemini kullandıklarını belirten Gündoğdu, "Kişilerden bağırsak mikrobiyom örneği alıyoruz, yani gaita örneği alıyoruz. Daha sonra bunları yeni nesil dizileme sistemlerinde diziliyoruz, bakteri çeşitliliğine bakıyoruz, 40 binden fazla insanın bağırsak mikrobiyomu örneğiyle karşılaştırıyoruz. Daha sonra bizim geliştirdiğimiz algoritmayı kullanarak kişinin bağırsağına, bağırsağındaki bakterilere göre özel diyet önerilerinde bulunabiliyoruz." diye konuştu.

"BESİN SKORLAMASI YAPIYORUZ"

Alınan dışkı örneğindeki bakterilerin sağlıkla ilişkilendirilmiş birçok etkisinin incelendiğini anlatan Gündoğdu, şunları kaydetti:

"Dışkıyı yeni nesil dizileme sistemleri dediğimiz sistemlerde bakteriyel gen boyutunda diziliyoruz. Yani bakterilerine bakıyoruz. Daha sonra yapay zeka temelli algoritmalarımızı kullanarak 2 ayrı rapor oluşturuyoruz. Bu raporlardan biri o kişinin iç dünyasını haritalayan bir rapor. Yani bağırsak bakteri çeşitliliği nasıl, antibiyotik hasarı var mı, bunun gibi yaklaşık 15 parametreyi içeriyor. İkinci raporumuz ise bu kişinin herhangi bir parametresi, herhangi bir değeri sağlıklı insanlardan farklıysa ki 40 bine yakın kişiden oluşan bir veri tabanımız var, bunu sağlıklıya nasıl benzeteceğimiz konusunda besin önerileri, besin skorlaması yapıyoruz. Bunu 300'ün üzerinde besin öğesi üzerinden yapıyoruz."

Kişinin talep etmesi durumunda raporlara göre diyetisyenlerin 6 hafta boyunca prebiyotik ile diyet verip takiplerinin de yapıldığını anlatan Gündoğdu, süreç sonunda yapılan ikinci testte farklılaşma görüldüğünü, skorların daha da iyileştiğini ve geliştiğini gördüklerini dile getirdi.

Sadece hastaların değil, sağlıklı insanların da bu testi yaptırabileceğini vurgulayan Gündoğdu, "Yaptığımız klinik çalışma sonucunda Irritabl bağırsak sendromu (huzursuz bağırsak sendromu) hastalarının yaklaşık yüzde 78 şikayetlerinde azalma olduğunu gördük. Kronik kabızlık için bu oran yüzde 90'lara çıkıyor." dedi.

"BİNLERCE BAKTERİNİN ÇEŞİTLİLİĞİNE, BİRBİRİYLE OLAN İLİŞKİSİNE BAKILIYOR"

Gündoğdu, testi 2020 yılı mayıs ayından beri kullanıma sunduklarını ve 2 binden fazla kişide uygulandığını anlatarak, şöyle devam etti:

"Bize hastanın örneği geldiği zaman öncelikle mikroorganizmaların DNA'sını izole ediyoruz. Bu bize bağırsağımızda bulunan bakteriler hakkında bilgi sağlıyor. Biz bu bilgiyi kullanarak bakterilerin çeşitliliğini, birbiriyle olan ilişkisini, sağlıklı bir kişinin bakterilerinden hangi bakımdan farklı olduğunu ve bakterilerin besin ihtiyaçlarını analiz ediyoruz. Yapay zeka binlerce bakterinin hem birbiriyle olan ilişkisinde hem de bu binlerce bakterinin çeşitliliği ve ilişkisinin sağlıklıya ne kadar benzeyip benzemediğini anlamada devreye giriyor. İkinci aşamada yine bahsettiğim büyük komünitenin sağlıklıya benzetmek için nasıl prebiyotikler nasıl diyetler alması gerektiğini yapay zeka belirliyor. Dolayısıyla, hasta bağırsakların sağlıklıya hangi besin müdahaleleriyle benzeyeceğini anlamamızda da yapay zeka devreye giriyor. Bağırsak sorunları yaşayan hastalar için bir umut ışığının aralandığını söylemek mümkün."

Kendilerine ulaşan hastalara bir kutu gönderdiklerini belirten Gündoğdu, numuneyi kişilerin isterlerse evden isterlerse paydaşlar aracılığıyla kendilerine posta yoluyla ulaştırabileceklerini dile getirdi.

Bu teknolojiden faydalanmanın basit olduğunu anlatan Gündoğdu, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Bu ürünü internet sitemiz üzerinden alabiliyorlar ayrıca klinikler, özel hastaneler, diyetisyenler ve muayenehanesi olan hekim gibi paydaşlarımız var. Buraya gelen hastalara paydaşlarımız bu yeni sistemden, yeni teknolojiden bahsediyor ve hastalar alabiliyor. Sağlıklı olan vatandaşlar da faydalanabiliyor. Teknolojiyi kullanmak isteyen hastalar ya da sağlıklı insanlar sipariş ettikleri zaman kendilerine bir kutu geliyor. Onun içerisinde bir tüp var. Tüpün içinde dışkıdaki bakterileri öldüren ama öldürürken DNA'sına zarar vermeyen sıvı bir solüsyon var. Bunun içine bir miktar dışkı örneklerini koyuyorlar. Daha sonra gönderdikleri o tüpler, firmanın İstanbul'daki şubesinde toplanıyor. Ardından buraya gelerek Genom ve Kök Hücre Merkezi'nde DNA izolasyonları yapılıyor, o süreçler o prosedürler devam ediyor. En fazla 4 hafta içerisinde raporlar, sonuçlar kendileriyle paylaşılıyor ve istedikleri diyetisyen ya da hekimle ilerleyebiliyor."

banner60
Yorumlar (0)
banner303
banner191
banner194
banner193
banner312
9
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
banner311
banner313
banner316
banner314
banner315