Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle, tasfiye işlemleri henüz tamamlanmamış yatırım fonlarının tasfiye süreci, yatırımcıların alacaklarının ödenmesi ve fon mal varlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına ilişkin esaslar belirlendi.
Kanun, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve düzenlemenin yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış fonları kapsıyor. Düzenleme, diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk sistemi oluşturmayacak.
Tasfiye sürecini SPK denetleyecek
Kanuna göre, tasfiye işlemleri SPK’nın gözetim ve denetiminde, bu görev için yetkilendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek. Fon varlıklarının belirlenmesi, nakde çevrilmesi, değerlemesi, fon pay sahiplerinin tespiti ve ödemelerin yapılmasına ilişkin usul ve esasları SPK belirleyecek.
Tasfiye işlemlerinde yatırımcıların menfaatlerinin korunması ve fon varlıklarından mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi esas alınacak. Gerekli görülmesi halinde fon varlıklarının borsa dışında satılmasına da SPK tarafından izin verilebilecek.
Fon pay sahipleri, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarıyla karşılaştırma yapılarak belirlenecek. Fonların temerrüde düşmesi veya pay fiyatlarının açıklanmaması nedeniyle Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) gerçekleştirilemeyen talimatlar kapsamında payları bloke edilen yatırımcılar da düzenleme kapsamında fon pay sahibi kabul edilecek.
Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme
Kanun, fon varlıklarının nakde çevrilmesinden elde edilen tutarların yatırımcılara dağıtılmasına ilişkin kuralları da düzenliyor. Fonun dağıtılabilir nakdinin yatırımcıların hesaplanan alacaklarını karşılamaya yetmemesi halinde, ödemelerde dikkate alınacak net yatırım tutarı belirli hesaplama yöntemleriyle hesaplanacak.
SPK tarafından belirlenecek fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme, yatırımcının hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak.
Mevcut paranın tüm yatırımcıların alacaklarını karşılamaması halinde SPK, mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının ödemelerden yararlanmasını sağlayacak yöntemleri belirleyebilecek. Ara ödeme karşılığında fon payları iade edilmeyecek; payların iadesi nihai tasfiye ödemeleri sırasında gerçekleştirilecek.
Nihai ödemelerde, tasfiye mal varlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollarla daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.
Fon mal varlığından çıkarılan değerler geri alınacak
Düzenlemeyle, fon mal varlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan veya fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle başkalarına aktarılan değerlerin geri kazanılmasına yönelik hükümler de getirildi.
Karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara, hakim ortaklara, yöneticilere ya da üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası araçları, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen değerler, fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılmış değerler kapsamında değerlendirilecek.
Fonun uğradığı zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ya da yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Zararın bu şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde, SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişiler de şahsen sorumlu tutulabilecek.
SPK, tasfiye ve denetim sonuçlarına göre sorumluları ve zarar tutarlarını belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek. Bildirimin ardından sorumluların mal varlıklarından tahsilat yapılması için gerekli takip işlemleri başlatılacak.
El konulan varlıklar geri kazanım hesabına aktarılacak
Kanun, ilgili fonlarla bağlantılı ceza soruşturması ve kovuşturmaları kapsamında el konulan veya müsadere edilen mal varlığı değerlerinin de geri kazanım sistemine dahil edilmesini öngörüyor.
Fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları, ilgili mevzuat çerçevesinde fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek. Doğrudan devredilemeyen gayrimenkul gibi varlıklar bakımından ise TMSF’nin kayyum olarak atanabilmesine ve söz konusu varlıkları dava sonucunu beklemeden satabilmesine veya tasfiye edebilmesine imkan tanınıyor.
Müsaderesine karar verilen ve fonla bağlantısı mahkemece belirlenen değerler, Hazine’ye gelir kaydedilmeden ilgili yatırım fonuna, tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına aktarılacak.
Geri kazanım kapsamında tahsil edilen tutarlar, TMSF bünyesinde her fon için ayrı hesaplarda izlenecek. Bu kaynaklar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek; başka amaçlarla kullanılamayacak ve kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek.
Zorunlu masraflar düşüldükten sonra kalan tutarlar, tasfiye devam ediyorsa ilgili kuruluşa, tasfiye tamamlanmışsa SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne aktarılacak. Ödemeler, fon pay sahipliği oranları dikkate alınarak yapılacak.
Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, TMSF’nin görev alanına giren konularda kurumun görüşü alınarak SPK tarafından belirlenecek.
Teklifin yasalaşmasının ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, Genel Kurul birleşimini 27 Ekim Salı günü saat 15.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.
