Avrupa'da hava kirliliğine ilişkin yayımlanan yeni araştırma, büyük kentlerin önemli bölümünün Avrupa Birliği'nin (AB) 2030 yılı için belirlediği hava kalitesi standartlarını henüz karşılayamadığını ortaya koydu.

Brüksel merkezli Clean Cities kuruluşunun hazırladığı “2026 Kent Sıralaması” raporuna göre, incelenen 40 büyük kentten 37'si, azot dioksit ve ince partikül madde için belirlenen yeni sınır değerlerden en az birinin üzerinde kaldı.

40 KENTTEN YALNIZCA ÜÇÜ TÜM SINIRLARI KARŞILADI

Avrupa Çevre Ajansının ölçümlerinin ağırlıklı olarak kullanıldığı araştırmada, kentlerin hava kirliliği düzeyleri, son 10 yıldaki değişimler ve uygulanan ulaşım politikaları değerlendirildi.

Kopenhag, Stockholm ve Helsinki metropol bölgeleri, azot dioksit ile ince partikül madde için belirlenen günlük ve yıllık sınırların tamamını karşılayarak “A” notu alan tek kentler oldu.

Araştırmaya göre 18 kent ise değerlendirilen dört sınır değerin hiçbirini karşılayamadı.

ATİNA AVRUPA’NIN EN KİRLİ KENTİ OLDU

Sıralamanın son üç sırasında Zagreb, Bükreş ve Atina yer aldı.

Atina, metreküp başına 37,6 mikrogramlık ortalama azot dioksit düzeyiyle araştırmada bu kirletici açısından en yüksek değere sahip kent olarak kayıtlara geçti.

En düşük değerlendirme notları olan “E” ve “F”yi alan 11 kentin tamamının Güney, Orta ve Doğu Avrupa'da bulunduğu belirtildi.

Belçika'nın Gent kenti dördüncü, Brüksel beşinci, Anvers ise 21'inci sırada yer aldı.

HİÇBİR KENT DSÖ’NÜN TÜM HEDEFLERİNE ULAŞAMADI

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de incelenen 40 kentin hiçbirinin Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) hava kalitesi kılavuz değerlerinin tamamını karşılayamaması oldu.

Çalışma, Avrupa'da hava kirliliğiyle mücadelede ilerleme kaydedilmesine rağmen insan sağlığını korumaya yönelik daha sıkı önlemlere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koydu.

DÜŞÜK EMİSYON BÖLGELERİ KİRLİLİĞİ AZALTIYOR

Raporda, düşük emisyon bölgelerinin oluşturulması, elektrikli otobüslerin yaygınlaştırılması, okul çevrelerinde araç trafiğinin sınırlandırılması ve bisiklet altyapısının geliştirilmesi gibi önlemlerin hava kalitesine olumlu katkıda bulunduğu belirtildi.

Kopenhag, Stockholm, Stuttgart, Oslo ve Londra, son 10 yılda azot dioksit kirliliğinde belirgin düşüş sağlanan kentler arasında gösterildi.

2030’DA DAHA SIKI SINIRLAR UYGULANACAK

AB'nin yeni hava kalitesi kurallarına göre 1 Ocak 2030'dan itibaren yıllık ortalama azot dioksit düzeyinin metreküp başına 20 mikrogramı, ince partikül madde (PM2.5) düzeyinin ise 10 mikrogramı aşmaması gerekiyor.

Günlük sınırlar azot dioksit için 50, ince partikül madde için 25 mikrogram olarak belirlendi.

Her iki kirletici açısından da günlük sınırların yılda en fazla 18 kez aşılmasına izin verilecek.

Araştırma, Avrupa kentlerinin 2030 hedeflerine ulaşabilmesi için ulaşım ve çevre politikalarında daha kapsamlı adımlar atması gerektiğine işaret ediyor.